Phục hồi chức năng sau đứt dây chằng là một quá trình có hệ thống, gồm nhiều giai đoạn và được cá nhân hóa theo từng người bệnh. Các bước cơ bản bao gồm: giảm đau và sưng, tập vận động để phục hồi tầm hoạt động khớp và tăng cường sức mạnh cơ, cuối cùng là quay trở lại hoạt động thể thao.
Giai đoạn 1: Phục hồi ban đầu (Ngay sau phẫu thuật)
Mục tiêu: Giảm sưng, đau và bảo vệ dây chằng mới.
Phương pháp:
- Chườm lạnh, kê cao chân để giảm sưng.
- Sử dụng nạng và nẹp để hỗ trợ di chuyển và bảo vệ khớp gối.
- Thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng như:
- Luyện tập di động xương bánh chè.
- Gập – duỗi và xoay tròn cổ chân để giúp lưu thông máu.
- Gồng cơ tứ đầu (cuộn khăn dưới gối, gập bàn chân để siết cơ).
Giai đoạn 2: Phục hồi tầm vận động và sức mạnh cơ (Tuần 3 – 6 trở đi)
Mục tiêu: Tăng dần tầm vận động của khớp gối, tăng cường sức mạnh các nhóm cơ.
Phương pháp:
- Bài tập gập gối thụ động/chủ động: Tăng dần biên độ gập gối.
- Bài tập trượt gót chân: Giúp tăng khả năng gập/duỗi của khớp gối.
- Bài tập nâng thẳng chân: Giúp giảm nguy cơ mất cân đối của hai chi.
- Bài tập cho cơ hông: Nâng chân lên cao khi nằm sấp, giữ đầu gối thẳng.
Giai đoạn 3: Tăng cường sức mạnh và trở lại hoạt động
Mục tiêu: Đạt được tầm vận động và sức mạnh cơ gần như trước chấn thương, chuẩn bị quay trở lại hoạt động thể thao.
Phương pháp:
- Tăng cường các bài tập tăng sức mạnh cơ.
- Thực hiện các bài tập chức năng theo hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu.
- Khi người bệnh đã đạt được các mục tiêu về tầm vận động và lực cơ, họ sẽ được hướng dẫn để quay trở lại sinh hoạt hoặc chơi thể thao ở mức độ phù hợp, thường bắt đầu sau khoảng 9-12 tháng.
- Những lưu ý quan trọng
Theo dõi định kỳ: Tuân thủ lịch tái khám và tuân theo hướng dẫn của bác sĩ và chuyên viên phục hồi chức năng là vô cùng quan trọng để đảm bảo phục hồi đúng tiến độ.
Chế độ dinh dưỡng: Bổ sung thực phẩm giàu vitamin, đặc biệt là các loại rau xanh và trái cây tươi, để hỗ trợ quá trình lành thương.
Dinh dưỡng: Kiêng ăn các loại đồ ăn cay, nóng, nhiều dầu mỡ, đồ uống có cồn và các chất kích thích khác.
Chế độ sinh hoạt: Nghỉ ngơi đầy đủ và không làm việc quá sức hoặc căng thẳng trong quá trình phục hồi.
Khoa Phục hồi chức năng
