Hội chứng cổ vai – cánh tay là một trong những bệnh lý cơ xương khớp thường gặp, gây đau vùng cổ, vai gáy và lan xuống cánh tay. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt ở người làm việc văn phòng, lao động nặng, người thường xuyên sử dụng máy tính, điện thoại hoặc người cao tuổi. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.
1. Hội chứng cổ vai – cánh tay là gì?
Theo Y học hiện đại, hội chứng cổ vai – cánh tay là tình trạng đau vùng cổ lan xuống vai và cánh tay do tổn thương cột sống cổ gây chèn ép hoặc kích thích rễ thần kinh, dây thần kinh hoặc tủy cổ. Nguyên nhân chủ yếu không phải do viêm mà do các bệnh lý thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống cổ.
Theo Y học cổ truyền, bệnh thuộc phạm vi chứng Tý, do phong, hàn, thấp hoặc nhiệt xâm nhập làm khí huyết lưu thông kém, kinh lạc bị bế tắc, gây đau, tê và hạn chế vận động.
2. Nguyên nhân gây bệnh
Nguyên nhân thường gặp gồm:
- Thoái hóa cột sống cổ là nguyên nhân phổ biến nhất (chiếm khoảng 70–80%), thường gặp ở người trung niên và cao tuổi.
- Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ (khoảng 20–25%), thường gặp ở người trong độ tuổi lao động.
- Một số nguyên nhân khác như chấn thương, loãng xương, bệnh lý viêm cột sống, khối u hoặc nhiễm trùng.
Theo Y học cổ truyền, bệnh còn liên quan đến sự xâm nhập của phong, hàn, thấp; cơ thể suy nhược, khí huyết hư, lao động quá sức hoặc làm việc sai tư thế kéo dài khiến kinh lạc bị bế tắc.
3. Triệu chứng thường gặp
Người bệnh có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:
- Đau vùng cổ, vai gáy, có thể xuất hiện đột ngột hoặc âm ỉ kéo dài.
- Đau lan xuống vai, cánh tay, cẳng tay hoặc các ngón tay.
- Tê bì, châm chích, giảm cảm giác hoặc yếu cơ tay.
- Khó xoay cổ, cúi hoặc ngửa đầu; đau tăng khi ho, hắt hơi, mang vác nặng hoặc ngồi lâu.
- Một số trường hợp có đau đầu vùng gáy, chóng mặt, ù tai hoặc mất thăng bằng.
Khi bệnh tiến triển nặng do chèn ép tủy cổ, người bệnh có thể yếu hai tay, hai chân, đi lại khó khăn, giảm khả năng cầm nắm hoặc rối loạn đại, tiểu tiện. Đây là những dấu hiệu cần được thăm khám và điều trị sớm.
4. Điều trị
Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh.
– Điều trị bằng thuốc
Bác sĩ có thể chỉ định các thuốc giảm đau, kháng viêm, giãn cơ hoặc thuốc điều trị đau thần kinh khi cần thiết. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc để tránh các tác dụng không mong muốn.
– Điều trị không dùng thuốc
Tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Đắk Lắk, hội chứng cổ vai – cánh tay được điều trị theo hướng kết hợp Y học hiện đại và Y học cổ truyền, giúp giảm đau, phục hồi chức năng và hạn chế tái phát.
Các phương pháp điều trị đang được áp dụng gồm:
- Châm cứu.
- Xoa bóp, bấm huyệt.
- Bó thuốc Y học cổ truyền.
- Kéo giãn cột sống cổ.
- Điện xung.
- Siêu âm điều trị.
- Sóng ngắn.
- Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng.
Một số phương pháp điều trị tại Bệnh viện:
Nhiều nghiên cứu đã cho thấy việc kết hợp châm cứu với các phương pháp phục hồi chức năng có thể giúp giảm đau, cải thiện vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống ở người mắc hội chứng cổ vai – cánh tay.
5. Khuyến cáo
Để phòng ngừa bệnh, mỗi người nên duy trì tư thế làm việc đúng, tránh cúi đầu quá lâu khi sử dụng điện thoại hoặc máy tính, tập luyện thể dục thường xuyên, nghỉ giải lao sau mỗi 30–60 phút làm việc và khám chuyên khoa khi có các dấu hiệu đau cổ vai kéo dài, tê bì hoặc yếu tay.
Việc phát hiện sớm và điều trị đúng sẽ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả, hạn chế biến chứng và sớm đưa người bệnh trở lại sinh hoạt bình thường.
Nguồn tham khảo:
- Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh cơ xương khớp.
- Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bằng Y học cổ truyền kết hợp Y học hiện đại.
Khoa Ngoại Tổng hợp
